Historical development and meaning (ઐતિહાસિક વિકાસ અને અર્થ) - Archeological finds from Indus Valley civilisation (સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાંથી પુરાતત્વીય શોધો)
વસાહતી-યુગના પુરાતત્ત્વવિદો જોહ્ન માર્શલ અને અર્નેસ્ટ મેકેએ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે હડપ્પન સ્થળોએ મળેલી કેટલીક કલાકૃતિઓ સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાં યોની-લિંગની પૂજાના પુરાવા હોઈ શકે છે. [ ૭૩ ] જોન્સ અને રાયન જણાવે છે કે સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિનો એક ભાગ એવા હડપ્પા અને મોહેંજો-દરો ખાતેના પુરાતત્વીય સ્થળો પરથી લિંગમ/યોનીના આકાર મળી આવ્યા છે . [ ૭૪ ] [ ૭૫ ] ચક્રવર્તીના મતે, " મોહેંજોદારોમાં મળેલા કેટલાક પથ્થરો નિઃશંકપણે ફેલિક પત્થરો છે". આ 2300 બીસીઇ પહેલાના સમયની તારીખ છે. તેવી જ રીતે, ચક્રવર્તી જણાવે છે કે, હડપ્પાના કાલીબંગન સ્થળ પર એક નાનકડી ટેરાકોટાની રજૂઆત છે જે "નિઃશંકપણે આધુનિક શિવલિંગ [એક નળીઓવાળું પથ્થર] ની પ્રતિકૃતિ માનવામાં આવશે." [ 76 ] [ 77 ] શ્રીનિવાસનના જણાવ્યા મુજબ, હડપ્પન સ્થળોમાં , "લિંગમ" જેવા પદાર્થો મળી આવ્યા છે. [ ૭૮ ] તેમાં "બેઠેલી ત્રિશૂળ-મુખી ઇથિફેલિક આકૃતિ"નો સમાવેશ થાય છે, જે સિંધુની મુદ્રાઓ પર જોવા મળે છે, "શિવને ધ્યાન કરતા તપસ્વી તરીકે સરખાવવામાં આવે છે ", શ્રીનિવાસન જણાવે છે. [ 78 ] [ 79 ]
એનસાયક્લોપીડિયા બ્રિટાનીકા અનુસાર, જ્યારે હડપ્પાની શોધોમાં "ગોળાકાર ટોચ સાથે ટૂંકા નળાકાર સ્તંભો"નો સમાવેશ થાય છે, ત્યારે એવા કોઈ પુરાવા નથી કે સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના લોકો આ કલાકૃતિઓને લિંગ તરીકે પૂજતા હતા. [ 1 ]
આર્થર લેવેલીન બશમ જેવા વિદ્વાનો વિવાદ કરે છે કે શું સિંધુ ખીણના સ્થળોના પુરાતત્વીય સ્થળોએ શોધાયેલ આવી કલાકૃતિઓ યોની છે. [ 73 ] [ 80 ]
ઈન્ડોલોજિસ્ટ અસ્કો પરપોલાના જણાવ્યા મુજબ , "તે સાચું છે કે માર્શલ અને મેકેની હડપ્પન દ્વારા લિંગ અને યોનીની પૂજાની પૂર્વધારણાઓ પાતળી આધારો પર આધારિત છે, અને દાખલા તરીકે, કહેવાતા રિંગ-સ્ટોન્સનું યોનિસ તરીકેનું અર્થઘટન અસમર્થ લાગે છે. " [ ૭૩ ] તેમણે ડેલ્સ 1984ના પેપરને ટાંક્યા, જેમાં જણાવાયું છે કે "માર્શલના અહેવાલમાં વાસ્તવિક ફૅલિક ઑબ્જેક્ટની અજાણી ફોટોગ્રાફીના એક અપવાદ સિવાય, હડપ્પન ધર્મના વિશેષ લૈંગિક-લક્ષી પાસાઓના દાવાને સમર્થન આપવા માટે કોઈ પુરાતત્વીય પુરાવા નથી". [ ૭૩ ] જો કે, પરપોલા ઉમેરે છે, સિંધુ ખીણના સ્થળો પર પુનઃપરીક્ષણ સૂચવે છે કે મેકેની પૂર્વધારણાને નકારી શકાય તેમ નથી કારણ કે ઇથિફેલિક નર, નગ્ન માદા, સંભોગ કરતા માનવ દંપતી અને ટ્રેફોઇલ છાપ જેવા શૃંગારિક અને જાતીય દ્રશ્યો હવે ઓળખી કાઢવામાં આવ્યા છે. હડપ્પન સ્થળો પર. [ 73 ] મેકે દ્વારા મળેલ "ઝીણી રીતે પોલીશ્ડ ગોળાકાર સ્ટેન્ડ" યોની હોઈ શકે છે જો કે તે લિંગ વગર મળી આવ્યું હતું. પરપોલા જણાવે છે કે, લિંગાની ગેરહાજરી કદાચ કારણ કે તે લાકડામાંથી બનાવવામાં આવી હતી જે ટકી ન હતી. [ 73 ]
ઈન્ડોલોજિસ્ટ વેન્ડી ડોનિગર શ્રીનિવાસનના અર્થઘટનને નકારી કાઢે છે, અને જણાવે છે કે આ પ્રમાણમાં દુર્લભ આર્ટિફેક્ટનું ઘણી રીતે અર્થઘટન કરી શકાય છે અને તેનો ઉપયોગ લિંગ હોવા જેવી જંગલી અટકળો માટે કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય સિંધુ સ્ટેમ્પ સીલ જેને ઘણીવાર પશુપતિ સીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે , ડોનિગર જણાવે છે કે, શિવ સાથે સામાન્ય સામ્યતા ધરાવતી છબી ધરાવે છે અને "સિંધુના લોકોએ કદાચ દૈવી ફાલસનું પ્રતીક બનાવ્યું હશે", પરંતુ ઉપલબ્ધ પુરાવાઓને જોતાં આપણે ચોક્કસ કહી શકતા નથી, અને શું આપણે જાણીએ છીએ કે તેનો અર્થ તે જ હતો જેવો અર્થ કેટલાક હાલમાં તેમને પ્રોજેક્ટ કરે છે. [ 81 ]
Comments
Post a Comment